ภายหลังมีรายงานจากฮ่องกงว่า สุนัขที่เลี้ยงตัวหนึ่งติดเชื้อไวรัสโคโรนาในระดับอ่อน ๆ ประชาชนบางคนเริ่มวิตกกังวลว่า สัตว์เลี้ยงสามารถติดเชื้อไวรัสได้ และคนอาจติดเชื้อจากสุนัขและแมวได้

แม้ว่าสุนัขตัวดังกล่าวจะมีเชื้อไวรัสในจมูกและปาก แต่ก็ไม่ปรากฏอาการของโรค ทั้งยั้งไม่มีรายงานว่าสัตว์เลี้ยงตัวอื่นป่วยด้วยเชื้อโรคโควิด-19

ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานที่พิสูจน์ได้ว่าสัตว์เลี้ยง เช่น สุนัขหรือแมว สามารถแพร่เชื้อไวรัสสู่คนได้ รวมทั้งยังไม่มีรายงานว่ามีผู้ใดติดเชื้อจากสัตว์เลี้ยง ผู้ป่วยที่ติดเชื้อโควิด-19 ได้รับการแนะนำให้จำกัดการดูแลสัตว์เลี้ยง และหากเป็นไปได้ ควรให้ผู้อื่นเป็นคนดูแลสัตว์เลี้ยงดังกล่าวแทน

ทุกคนควรใช้ความระมัดระวังตามสมควรในการดูแลสัตว์เลี้ยง เช่น ควรล้างมือให้ถูกวิธีหลังดูแลสัตว์เลี้ยง และไม่ควรปล่อยให้สัตว์เลี้ยงเลียบริเวณใบหน้า

 

เรื่องนี้มีที่มาอย่างไร?

เมื่อสิ้นเดือนกุมภาพันธ์ กรมการเกษตร ประมง และการอนุรักษ์ของฮ่องกงรายงานว่า สุนัขของผู้ป่วยโรคโควิด-19 มีผลการทดสอบเชื้อไวรัสโคโรนาเป็นบวกที่ฮ่องกง จึงทำให้เกิดคำถามว่าสัตว์เลี้ยงสามารถแพร่เชื้อไวรัสได้หรือไม่ และสัตว์เลี้ยงควรถูกนำมากักตัวด้วยหรือไม่

 

อะไรคือข้อเท็จจริงของการกล่าวอ้างดังกล่าว?

การทดสอบเชื้อไวรัสโคโรนาทำได้จากการตรวจสอบสารพันธุกรรม (ที่เรียกว่า RNA) การทดสอบสุนัขตัวดังกล่าวโดยเจ้าหน้าที่ของฮ่องกงพบ RNA ในปริมาณไม่มากในจมูกและปาก 5 วันหลังจากสุนัขตัวดังกล่าวถูกนำมาจากบ้านเจ้าของ ซึ่งยังไม่ปรากฏแน่ชัดว่า สิ่งที่ตรวจพบนั้นคือเชื้อไวรัสโคโรนา (ซึ่งสามารถแพร่เชื้อต่อได้) หรือเป็นเพียงสาร RNA ซึ่งไม่แพร่เชื้อ ต่อมา ผลการตรวจเลือดแสดงให้เห็นว่า สุนัขตัวดังกล่าวไม่ได้ผลิตแอนติบอดีในปริมาณที่สามารถตรวจวัดได้เพื่อต่อต้านเชื้อไวรัสโคโรนา ซึ่งหมายความว่า มีโอกาสน้อยมากที่ไวรัสดังกล่าวจะมีการแพร่กระจายในหมู่สุนัข

รายงานยังระบุอีกว่า สุนัขไม่ได้แสดงอาการป่วย และเป็นไปได้ว่า เชื้อไวรัสดังกล่าวถูกถ่ายทอดจากเจ้าของสุนัขซึ่งป่วยด้วยโรคโควิด-19 มายังสุนัข จากผลการวิจัยนี้ ทำให้ฮ่องกงแนะนำให้มีการกักตัวแมว สุนัข และสัตว์เลี้ยงที่เลี้ยงลูกด้วยนม ซึ่งอยู่การดูแลของครอบครัวที่มีผู้ป่วยติดเชื้อโควิด-19x

อย่างไรก็ตาม แถลงการณ์ของฮ่องกงเกี่ยวกับเรื่องดังกล่าวได้ระบุว่า ปัจจุบันยังไม่มีหลักฐานที่พิสูจน์ได้ว่า สัตว์เลี้ยงที่เลี้ยงลูกด้วยนม เช่น สุนัขและแมว อาจเป็นแหล่งเชื้อโรคที่นำไปสู่คนหรือสัตว์อื่นได้

SARS-CoV-2 (ชื่อทางการของไวรัสซึ่งก่อให้เกิดการแพร่ระบาดในมนุษย์ในปัจจุบัน) เป็นไวรัสโคโรนาประเภทเบต้า โดยปกติ ไวรัสโคโรนาประเภทอัลฟ่าและเบต้าจะมีการติดเชื้อในกลุ่มสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนม ในขณะที่ประเภทแกมม่าและเดลต้าจะมีการติดเชื้อในกลุ่มนกและปลา สำหรับไวรัสโคโรนาซึ่งมีการติดเชื้อในกลุ่มสุนัขและกลุ่มแมวล้วนเป็นไวรัสโคโรนาประเภทอัลฟ่า และไม่มีความเชื่อมโยงกับไวรัสโคโรนาที่ระบาดอยู่ในปัจจุบัน ทั้งนี้ แม้ว่าไวรัสโคโรนาบางสายพันธุ์จะสามารถถ่ายทอดระหว่างคนกับสัตว์ได้ แต่ในอีกหลายสายพันธุ์จำนวนมากไม่สามารถถ่ายทอดในลักษณะดังกล่าวได้

 

แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือกล่าวว่าอย่างไร?

องค์การอนามัยโลกกล่าวว่า แม้ว่าจะมีหนึ่งกรณีที่มีสุนัขในฮ่องกงติดเชื้อ แต่จนถึงปัจจุบัน ยังไม่มีหลักฐานพิสูจน์ว่าสุนัข แมว หรือสัตว์เลี้ยงสามารถแพร่เชื้อโควิด-19 ได้

 

องค์การโรคระบาดสัตว์ระหว่างประเทศกล่าวว่า การแพร่ระบาดของโควิด-19 ในปัจจุบันเป็นผลจากการแพร่เชื้อจากคนสู่คน จนถึงปัจจุบัน ยังไม่มีหลักฐานพิสูจน์ว่าสัตว์เลี้ยงสามารถแพร่เชื้อดังกล่าวได้ ดังนั้น จึงไม่มีเหตุอันสมควรที่จะกำหนดมาตรการใด ๆ ซึ่งอาจเป็นการกระทบสวัสดิภาพของสัตว์ได้

 

องค์กรดังกล่าวยังได้กล่าวอีกว่า เมื่อสามารถทำได้ ผู้ที่ป่วยหรือกำลังอยู่ในช่วงสังเกตอาการว่าอาจติดเชื้อโควิด-19 ควรหลีกเลี่ยงการสัมผัสใกล้ชิดกับสัตว์เลี้ยง และให้สมาชิกในบ้านคนอื่นเป็นคนดูแลสัตว์เลี้ยงแทนก่อน

บทวิเคราะห์โดย EIU Healthcare, supported by Reckitt Benckiser

 

ข้อมูลอ้างอิง

  1. รัฐบาลเขตปกครองพิเศษฮ่องกง การติดเชื้อระดับต่ำด้วย COVID-19 ใน Pet Dog (ข่าวประชาสัมพันธ์) 4 มีนาคม 2020 https://www.info.gov.hk/gia/general/202003/04/P2020030400658.htm (เข้าถึง 17 มีนาคม 2563]
  2. รัฐบาลเขตปกครองพิเศษฮ่องกง การอัพเดทใหม่เกี่ยวกับการติดเชื้อระดับต่ำของสุนัขสัตว์เลี้ยง COVID-19in (เอกสารข้อเท็จจริง) 5 มีนาคม 2020 https://www.pets.gov.hk/english/highlights/files/New_Updates_on_Low-level_of_Infection_with_COVID-19_in_Pet_Dog_0503__eng.pdf (เข้าถึง 17 มีนาคม 2563)

 

บทความเพิ่มเติม

  1. นิตยสารวิทยาศาสตร์ กักกันแมวหรือไม่? ฆ่าเชื้อสุนัข? คำแนะนำล่าสุดเกี่ยวกับ coronavirus และสัตว์เลี้ยงของคุณ 12 มีนาคม 2563 https://www.sciencemag.org/news/2020/03/quarantine-cat-disinfect-dog-latest-advice-about-coronavirus-and-your-pets (เข้าถึง 17 มีนาคม 2563)
  2. องค์การอนามัยโลก. ถามตอบเกี่ยวกับ coronaviruses (COVID-19) 9 มีนาคม 2563 https://www.who.int/news-room/q-a-detail/q-a-coronaviruses. (เข้าถึง 17 มีนาคม 2563)
  3. สมาคมสัตวแพทย์สัตว์โลกใบเล็ก coronavirus ใหม่และสัตว์เลี้ยง - คำแนะนำสำหรับสมาชิก WSAVA 7 มีนาคม 2563 https://wsava.org/news/highlighted-news/the-new-coronavirus-and-companion-animals-advice-for-wsava-members/ (เข้าถึง 17 มีนาคม 2563)
  4. องค์การโลกเพื่อสุขภาพสัตว์ คำถามและคำตอบเกี่ยวกับโรค Coronavirus 2019 (COVID-19) https://www.oie.int/scientific-expertise/specific-information-and-recommendations/questions-and-answers-on-2019novel-coronavirus/ [เข้าถึง 17 มีนาคม 2020]

ฟังสิ่งที่ดร. เอลิซาเบ ธ สก็อตต์ผู้เชี่ยวชาญด้านสุขอนามัยจากมหาวิทยาลัยซิมมอนส์บอสตันต้องพูดว่า: