Κάποια άτομα που είχαν COVID-19 έχουν αναφέρει απώλεια της αίσθησης της όσφρησης, γεγονός που οδήγησε σε αναφορές ότι μπορεί να αποτελεί ένα μοναδικό σύμπτωμα του ιού, ιδιαίτερα μεταξύ εκείνων που εμφάνισαν μόνο ήπια συμπτώματα.

Μέχρι σήμερα, δεν έχει δημοσιευτεί καμία έρευνα αξιολογημένη από ομότιμους κριτές κατά την οποία να ρωτήθηκε μεγάλος αριθμός ασθενών με επιβεβαιωμένη COVID-19 σχετικά με την απώλεια της όσφρησης, παρόλο που υπάρχουν αναφορές περιστατικών, γεγονός το οποίο υποδηλώνει χαμηλό επίπεδο αποδεικτικών στοιχείων.

Επί του παρόντος, δεν γνωρίζουμε πόσα άτομα με COVID-19 παρουσιάζουν απώλεια της όσφρησης ή της γεύσης, το ποσοστό των ατόμων με απώλεια της όσφρησης ή της γεύσης που έχουν προσβληθεί από κορωνοϊό ή πως οποιαδήποτε δεδομένα μπορεί να συγκριθούν με τα ποσοστά άλλων ιών.

Τα περισσότερα από τα στοιχεία που διαθέτουμε είναι για μεμονωμένα περιστατικά, το οποίο σημαίνει ότι προέρχονται από ασθενείς που ανταλλάσσουν πληροφορίες σχετικά με τα συμπτώματά τους. Αυτό δεν σημαίνει ότι ο ισχυρισμός είναι απαραιτήτως αναληθής, απλώς χρειαζόμαστε ισχυρότερα αποδεικτικά στοιχεία για να μπορέσουμε να πούμε με βεβαιότητα.

Αυτό που είναι σαφές είναι ότι δεν αναφέρουν όλοι οι πάσχοντες με COVID-19 αυτό το σύμπτωμα, και υπάρχουν άλλοι λόγοι για τους οποίους μπορεί να χάσετε την αίσθηση της όσφρησης. Ο βήχας και ο πυρετός εξακολουθούν να είναι τα σημαντικότερα συμπτώματα της COVID-19 που πρέπει να προσέχουμε.

 

Από πού προέκυψε αυτή η ιστορία;

Υπάρχει ευρεία δημοσιογραφική κάλυψη των ισχυρισμών ότι η απώλεια της όσφρησης ή της γεύσης αποτελούν σημάδια της προσβολής από κορωνοϊό. Πολλοί από αυτούς τους ισχυρισμούς ανέφεραν μια δήλωση της ENT UK, ενός επαγγελματικού οργανισμού που αντιπροσωπεύει τους ιατρούς που εξασκούν την ειδικότητα της ωτορινολαρυγγολογίας στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στη δήλωση εξετάζονται τα αποδεικτικά στοιχεία και συνιστάται η αυτοαπομόνωση των ασθενών με απώλεια της όσφρησης.

 

Ποια είναι η βάση του ισχυρισμού;

Στη δήλωση της ENT UK αναφέρεται ότι, στη Νότια Κορέα, «30% των ασθενών που βρέθηκαν θετικοί [για τον νέο κορωνοϊό] είχαν ανοσμία [απώλεια της αίσθησης της όσφρησης] ως κύριο σύμπτωμα σε κατά τα άλλα ήπια περιστατικά.» Αναφέρθηκε επίσης ότι «υπάρχει ταχέως αυξανόμενος αριθμός αναφορών που κάνουν λόγο για σημαντική αύξηση του αριθμού των ασθενών που εμφανίζουν ανοσμία απουσία άλλων συμπτωμάτων.»

Για τη διερεύνηση του ζητήματος, το Κέντρο της Οξφόρδης για ιατρική βασισμένη σε αποδείξεις διεξήγαγε μια συστηματική έρευνα και ταχεία ανασκόπηση των δημοσιευμένων αποδεικτικών στοιχείων γύρω από την ολική ή μερική απώλεια της όσφρησης σε άτομα με κορωνοϊό. Συμβουλεύτηκαν επίσης ειδικούς.

Το Κέντρο δεν βρήκε μελέτες από περιοδικά αξιολογημένα από ομότιμους κριτές, στις οποίες να αναφέρεται η απώλεια της αίσθησης της όσφρησης στη COVID-19. Εντοπίστηκαν περισσότερες από 50 μελέτες αξιολογημένες από ομότιμους κριτές, στις οποίες αναφέρονται τα συμπτώματα της COVID-19, και σε καμία δεν αναφέρεται η απώλεια της όσφρησης.

Βρήκαν μια μικρή μελέτη από την Κίνα, η οποία ανέφερε ότι περίπου 5% των νοσηλευόμενων ασθενών με COVID-19 είχαν μερική απώλεια της όσφρησης. Ωστόσο, η μελέτη αυτή δεν έχει επαληθευτεί ακόμη μέσω αξιολόγησης από ομότιμους, επομένως θα πρέπει να εξετάζεται με επιφύλαξη.

Διαπίστωσαν ότι ο ισχυρισμός από τη Νότια Κορέα βασίστηκε σε ένα δημοσίευμα ενός ιατρού, όχι σε δημοσιευμένα δεδομένα. Άλλες αναφορές ασθενών που παρουσιάζουν απώλεια της όσφρησης προήλθαν από ένα ιδιωτικό διαδικτυακό φόρουμ συζήτησης που χρησιμοποιείται από ωτορινολαρυγγολόγους.

Το BBC News ανέφερε πρόσφατα αυτά τα πρώιμα αποτελέσματα από μια εφαρμογή που ανιχνεύει συμπτώματα σε όλο το Ηνωμένο Βασίλειο. Βρήκε ότι το 59% από τα 579 άτομα που ανέφεραν ότι ήταν θετικοί στην εξέταση για λοίμωξη από κορωνοϊό, δήλωσαν ότι είχαν εμφανίσει απώλεια της όσφρησης ή της γεύσης. Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε πόσο αντιπροσωπευτικό είναι αυτό το δείγμα για τα άτομα με κορωνοϊό.

 

Τι λένε οι αξιόπιστες πηγές;

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας δηλώνει: «Τα πιο κοινά συμπτώματα της COVID-19 είναι πυρετός, κούραση και ξηρός βήχας. Ορισμένοι ασθενείς μπορεί να εμφανίσουν πόνους, ρινική συμφόρηση, καταρροή, πονόλαιμο ή διάρροια.» Δεν αναφέρεται απώλεια της όσφρησης.

Ο Οξφόρδη CEBM κατέληξε στο συμπέρασμα ότι: «Η τρέχουσα βάση αποδεικτικών στοιχείων που υποδεικνύει ότι η μεταβολή της αίσθησης της όσφρησης είναι χαρακτηριστικό γνώρισμα της COVID-19 είναι περιορισμένη και ατελέσφορη. Απαιτούνται περισσότερες αποδείξεις προκειμένου να διαπιστωθεί εάν υπάρχει σύνδεση μεταξύ των μεταβολών της όσφρησης και της COVID-19.» Το κέντρο συνεχίζει να ενθαρρύνει τους κλινικούς ιατρούς να αξιολογούν τα ύποπτα κρούσματα προκειμένου να ενσωματώσει ερωτήματα γύρω από την αίσθηση της όσφρησης.

Ανάλυση από την EIU Healthcare , υποστηριζόμενη από τη Reckitt Benckiser

 

Παραπομπή

  1. Απώλεια αίσθησης οσμής ως δείκτης μόλυνσης από COVID-19. ENT ΗΒ. 21 Μαρτίου 2020. Διαθέσιμο στις https://www.entuk.org/sites/default/files/files/Loss%20of%20sense%20of%20smell%20as%20marker%20of%20COVID.pdf (Πρόσβαση στις 2 Απριλίου 2020)

 

Λίστα ανάγνωσης

1. O'Donavan J et al. Ποια είναι τα στοιχεία για την ανοσμία (απώλεια μυρωδιάς) ως κλινικό χαρακτηριστικό του COVID-19; Κέντρο Οξφόρδης για την ιατρική βάσει αποδεικτικών στοιχείων. 23 Μαρτίου 2020. Διαθέσιμο στις https://www.cebm.net/covid-19/what-is-the-evidence-for-anosmia-loss-of-smell-as-a-clinical-feature-of-covid-19/ (Πρόσβαση στις 2 Απριλίου 2020)

2. Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας. Ε & Α για κοροναϊούς (COVID-19). 9 Μαρτίου 2020. (Πρόσβαση στις 2 Απριλίου 2020)